Geschiedenis van de Groote Kerk

Van oorlogsschans tot bedehuis

“Een oorlochsschans ik was,
den crychslien toegewesen.
Nu Christi Kerck ick ben,
een bedehuys verpresen.”

Zoals het opschrift boven de entree verhaalt, is de Groote Kerk gebouwd op de plaats waar zich tijdens de Tachtigjarige Oorlog een oorlogsschans bevond. Nadat de watergeuzen Den Briel hadden ingenomen, bestond het gevaar dat de Spanjaarden vanuit Maassluis een tegenaanval zouden doen. Om dat te voorkomen gaf Marnix van St.-Aldegonde opdracht tot het bouwen van een schans. Het mocht niet baten: Maassluis werd alsnog ingenomen.

Nadat de Spanjaarden uit Maassluis verdreven waren en de schans was afgebroken, werd in 1629 begonnen aan de bouw van de Groote Kerk. Met een onderbreking van vijf jaar was de kerk in 1639 klaar. De onderbreking in de bouw werd veroorzaakt door de Duinkerker kapers, die vele Maassluise vissersschepen buitmaakten en de bemanning overboord gooiden. De bouw van de kerk werd o.a. gefinancierd door de belasting op aangevoerde vis. De inwijding vond plaats op 9 oktober 1639 door ds. Fenacolius.

De architect van de kap en het gewelf was Maarten Gilleszn. Van der Pijpen, die na de oplevering van zijn werk een zilveren bord kreeg met hierop de afbeelding van de kerk. Op dit bord, dat nu in het bezit van de kerkvoogdij is, staat de kerk nog afgebeeld met de toren op het dak van de kerk. Deze torenconstructie bleek na enkele jaren, na de voltooiing van de kerk, te zwaar. In 1649 is als vervanging een toren aan de westzijde van de kerk gereed gekomen, ontworpen door Arent van ‘s-Gravesande. Op de plaats van de middentoren kwam een klein vieringtorentje met daarop een windwijzer in de vorm van een aan de beuglijn liggende hoeker. In de kerk bevinden zich vele modellen van vissersschepen. Zo staan er op het uit 1660 daterende koorhek een kopie uit 1930 van een hoeker en een haringbuis. De originele modellen uit 1649 staan op de kroonlijst van het visserijbord. De buis is een voorloper van de latere haringlogger. Links van de hoofdingang staat een model van een bark.

Het interieur »